List Zarządu Sekcji Muzykologów w sprawie 55. Konferencji Muzykologicznej

Warszawa, 5 lutego 2026 r.

55. Konferencja Muzykologiczna Związku Kompozytorów Polskich

„Twórcze konstelacje: tradycje, szkoły i pokolenia w muzyce”

Warszawa, 26–28.XI.2026 

CALL FOR PAPERS

Drogie Koleżanki i Drodzy Koledzy,

„Sztuka jest wynikiem działań zbiorowych" – twierdził Howard S. Becker w klasycznej już pracy Art Worlds(1982). Kompozytorzy, choć zasadniczo piszą muzykę w samotności, funkcjonują w sieciach współpracy: uczą się od mistrzów, wymieniają pomysły z rówieśnikami, organizują wspólnie koncerty, tworzą manifesty estetyczne. Współczesne badania nad sieciami kompozytorskimi (McAndrew i Everett 2015) potwierdzają tę społeczną naturę twórczości muzycznej. Z kolei teoria pokoleń Karla Mannheima (1928) zwraca uwagę, że wspólne doświadczenia historyczne zdobyte w okresie formatywnym kształtują pokoleniową perspektywę i sposób myślenia. Grupy, szkoły, wspólnoty, pokolenia – to różne, lecz przenikające się wymiary społecznego życia muzycznego.

Mimo że muzykologia od niemal dwóch stuleci posługuje się kategorią „szkół kompozytorskich" – termin „szkoła wiedeńska" wprowadził Raphael G. Kiesewetter już w 1834 roku – wciąż nie dysponujemy wyspecjalizowanymi metodologiami badania tych fenomenów grupowych: ich genezy, sposobów funkcjonowania czy ewolucji. Dotychczasowe studia koncentrują się na chronologii, stylistyce i biografiach jednostek. Tymczasem socjologia muzyki (w tym teoria pokoleń), etnomuzykologia czy literaturoznawstwo oferują narzędzia, które mogłyby wzbogacić te badania, lecz rzadko są do tego celu adaptowane.

W tym roku przypada siedemdziesiąta piąta rocznica urodzin największej grupy spośród twórców, których zwykliśmy określać mianem „pokolenia 1951”. Formacja ta zaznaczyła swoją obecność w ostatniej ćwierci ubiegłego stulecia, a jej przedstawiciele pozostają aktywni do dziś, choć nieubłagany czas niektórych nam już odebrał. To dobry moment, by podjąć pogłębioną refleksję nad dorobkiem tego pokolenia, a także nad jego relacją do pokoleń następnych. 

Z myślą o powyższych lukach proponujemy jako temat 55. Konferencji Muzykologicznej Związku Kompozytorów Polskich, która odbędzie się w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie pt.: Twórcze konstelacje – tradycje, szkoły i pokolenia w muzyce.

Gorąco zachęcamy do zgłaszania referatów dotyczących następujących zagadnień:

Problemy teoretyczne i metodologiczne

• definicje i typologie (grupa artystyczna, szkoła kompozytorska, pokolenie twórcze)
• metodologie badania wspólnot twórczych
• tożsamość artystyczna indywidualna wobec zbiorowej
• perspektywa „z wewnątrz" (kompozytorska) versus „z zewnątrz" (muzykologiczna)

Szkoły kompozytorskie i pokolenia w historii muzyki

• mechanizmy powstawania i ewolucji szkół kompozytorskich
• pokolenia kompozytorów jako kategoria periodyzacyjna
• grupy kompozytorskie i ich manifesty estetyczne
• relacje międzypokoleniowe, ich odbicie w refleksji krytycznej i muzykologicznej oraz w samej twórczości
• wpływ wydarzeń historycznych na formowanie się wspólnot twórczych

Antropologiczne i etnomuzykologiczne podejścia do wspólnot muzycznych

• mechanizmy transmisji wiedzy muzycznej w środowiskach twórczych muzyki tradycyjnej
• wspólnoty ochrony zagrożonych tradycji (revival, postludowość)
• praktyki wspólnototwórcze (rytuały, inicjacje)

Kontekst polski XX i XXI wieku

• rola Związku Kompozytorów Polskich, Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, festiwali i uczelni muzycznych w procesach grupogennych
• rola krytyków, kuratorów i producentów muzycznych a specyfika pokoleniowa
• charakter przemian pokoleniowych (kontinuumczy przełomy?)
• specyfika polskich warunków historycznych i politycznych
•  

Zjawiska niedostatecznie rozpoznane

• nieformalne sieci kompozytorów (salony, kręgi towarzyskie)
• międzynarodowe grupy współpracy twórczej
• środowiska zawodowe (kompozytorzy filmowi, teatralni, kościelni)
• pokolenia definiowane przez dostęp do technologii muzycznych (komputery, sztuczna inteligencja)
• przemiany paradygmatu kompozytora (zwłaszcza w ostatnich dekadach) – czy tradycyjna triada „kompozytor (indywidualny) – wykonawca – słuchacz" odchodzi do przeszłości?

Zakreślone obszary nie zamykają możliwości zgłoszenia innych problemów związanych z głównym tematem konferencji. Oczekujemy propozycji wystąpień indywidualnych w postaci referatów (do 20 minut) lub krótkich komunikatów (do 10 minut), możliwe są także dyskusje panelowe z udziałem co najmniej 3 prelegentów (do 60 minut).

Zgłoszenia prosimy przesyłać do 30 kwietnia 2026 roku na adres Wiktorii Antonczyk, która pełnić będzie obowiązki sekretarza konferencji – Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.. Zgłoszenia będzie akceptował Komitet Programowy w składzie: Rafał Augustyn, Daniel Cichy, Agnieszka Draus, Iwona Lindstedt, Marcin Trzęsiok. W przypadku dużej liczby zgłoszeń Komitet zastrzega sobie prawo ich merytorycznego wyboru.

Opłata konferencyjna wynosi: 450 zł (pełna kwota), 300 zł – dla członków ZKP. Kwota zawiera podatek VAT. Emerytom oraz osobom nieafiliowanym przysługuje zwolnienie z opłaty konferencyjnej. Opłata nie obejmuje kosztów dojazdu oraz noclegów. O pozostałych szczegółach i rekomendacjach organizacyjnych będziemy Państwa informować w późniejszym terminie.

Czekamy na zgłoszenia i liczymy na spotkanie w Warszawie!

Z najlepszymi życzeniami,