Warszawa, 14 grudnia 2015 r.
Drogie Koleżanki, Drodzy Koledzy,
zamykamy kolejny rok działalności Sekcji Muzykologów ZKP. Był to rok Walnego Zgromadzenia naszego stowarzyszenia, podczas którego wybrane zostały zarówno nowe władze Sekcji, jak i całego Związku. Jako nowy Zarząd z radością podjęliśmy inicjatywy zaplanowane na ten rok przez władze poprzedniej kadencji.
W październiku mieliśmy okazję do spotkania się we Wrocławiu na 44. Konferencji Muzykologicznej ZKP „Muzykologia bez granic – muzyka pogranicza”, której gospodarzem był Instytut Muzykologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Mimo braku wsparcia finansowego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, konferencja odbyła się w zaplanowanym kształcie, dzięki wspaniałej pracy naszych kolegów z Wrocławia. Czekamy na wydanie tegorocznych zeszytów pism Sekcji – „Musicology Today”, który zawierać będzie referaty przedstawione podczas konferencji Język muzyczny współczesnych kompozytorów polskich – autorefleksje (Warszawa, 25-26 września 2015) – oraz „Polskiego Rocznika Muzykologicznego”.
Dzięki staraniom naszych kolegów, w tym przede wszystkim Kol. Katarzyny Dadak-Kozickiej, w roku bieżącym została uruchomiona nowa nagroda Związku Kompozytorów Polskich – za osiągnięcia
w zakresie szeroko pojętego upowszechniania muzyki i poprawy jakości edukacji muzycznej. Laureatką pierwszej nagrody w tej dziedzinie została Kol. Elżbieta Zwolińska, a uroczystość jej wręczenia miała miejsce 24 września br., podczas tegorocznej „Warszawskiej Jesieni”, w siedzibie Związku. Laureatce serdecznie gratulujemy, a wszystkim Koleżankom i Kolegom zaangażowanym koncepcyjnie i organizacyjnie w wyżej wymienione wydarzenia składamy serdeczne podziękowania za ich pracę i twórczy entuzjazm.
Jak co roku o tej porze zapraszamy również do udziału w kolejnej Konferencji Muzykologicznej ZKP, której kierownictwo naukowe objął Kol. Ryszard Wieczorek z Katedry Muzykologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Konferencja – zatytułowana „Muzyka i władza” – odbędzie się w dn. 13–15 października 2016 r. w nowej siedzibie Katedry Muzykologii UAM na uniwersyteckim kampusie Morasko (Wydział Historyczny, ul. Umultowska 89D, 61-614 Poznań). Koszty związane z udziałem
w konferencji pokrywają uczestnicy lub instytucje delegujące. Organizatorzy oferują pomoc
w rezerwacji noclegów. Na propozycje referatów (wraz z tytułem, krótkim streszczeniem i danymi adresowymi) czekamy do 30 kwietnia 2016 roku. Prosimy je nadsyłać pod adres Kol. Ryszarda Wieczorka z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (
Wiodąca problematyka konferencji – „Muzyka i władza” – stanie się okazją do ukazania tej relacji
w różnych kontekstach, kulturach i w różnym czasie historycznym. Będzie ona obejmować szerokie spektrumważnych dla dawnej i współczesnej kultury muzycznej pól badawczych, uwzględniających zarówno aspekty pozytywne tej relacji (mecenat władców/rządów w Polsce/Europie/świecie, ich dodatni wpływ na twórczość kompozytorską/kulturę muzyczną regionu/epoki), jak i jej aspekty negatywne (destrukcyjne oddziaływanie władzy, zwłaszcza totalitarnej, w Europie i poza nią, na twórczość kompozytorską/kulturę muzyczną regionu/epoki). Próby ingerencji władzy w materię sztuki bądź angażowania się twórców po stronie władzy mają miejsce także i dziś, toteż problematyka ta zachowuje ciągłą aktualność i wymaga krytycznego namysłu.
Tematyka konferencji może być zdefiniowana przez wskazane poniżej zagadnienia, które rzecz jasna nie wyczerpują jej problematyki, a jedynie sugerują kierunek poszukiwań badawczych. W jakim stopniu muzyka/kultura muzyczna była/jest miejscem konfliktu pomiędzy różnymi formami władzy
a jednostką/społeczeństwem? Na ile muzyka była instrumentem służącym inscenizacji władzy, demonstrowania jej statusu i kreowania wizerunku, i na ile spełniała funkcję gloryfikującą czy legitymizującą władzę? W jakim stopniu była instrumentem politycznego wpływu i jaka była jej przydatność dla osiągania celów politycznych? Na ile była symbolicznym obrazem władcy, w jaki sposób budowała jego prestiż i świadczyła o jego randze, czy stymulowała akceptację jego programu politycznego i lojalność? Jakie było znaczenie inicjatyw władcy w zakresie kształtowania muzyki/kultury muzycznej, na ile on inspirował bądź wspierał twórców, a na ile ograniczał ich artystyczną wolność? Jakie było uzależnienie kompozytora od indywidualnego gustu hegemona i czy jego indywidualna wyobraźnia musiała być podporządkowana usankcjonowanemu kanonowi?
W jakim stopniu muzyka była narzędziem panowania i podporządkowania, stała w służbie religii, ideologii, partii, i jaki był jej udział w utrzymywaniu kultu jednostki bądź ideologii powodującej społeczne zniewolenie? Jakie były mechanizmy pozyskiwania muzyków, jakie były skutki utraty przez nich artystycznej autonomii i jak wyglądały ich strategie przystosowania i przetrwania? Jak w muzyce wyrażał się sprzeciw wobec władzy, jakie były mechanizmy ograniczania, zniewolenia i krępowania woli twórczej i jakie były losy kompozytorów wykluczonych? Jakie formy przyjmowała muzyka różnych mniejszości (rasowych, etnicznych, religijnych itp.) wobec władzy większości? Jaki wpływ na muzykę miały/mają doświadczenia kolonializmu oraz różnych form (post-) kolonialnych uwarunkowań? Jak muzyka/kultura muzyczna reaguje na nowe formy podporządkowania, wywołane np. ekspansją kapitalizmu i procesami globalizacji?
Tradycyjnie przyjmujemy również zgłoszenia tematów dowolnych, jednak pod warunkiem, że będą one miały formę komunikatów (15 minut), informujących o najnowszych odkryciach lub szerzej zakrojonych projektach badawczych (projektach Narodowego Centrum Nauki, Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, projektach międzynarodowych, itp.). Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do odrzucenia zgłoszeń nie związanych bezpośrednio z opisaną powyżej tematyką konferencji lub nie spełniających wymogów komunikatów na tematy dowolne.
Licząc na inspirujące spotkania w 2016 roku, dołączamy serdeczne pozdrowienia oraz życzenia Wesołych Świąt Bożego Narodzenia.
Beata Bolesławska-Lewandowska
Przewodnicząca Zarządu SM ZKP
Rafał Ciesielski
Sekretarz Zarządu SM ZKP